Zonwering met zuignappen: werkt het echt en welke kies je?

Zonwering met zuignappen werkt echt, maar wel binnen strakke grenzen: op spiegelglad glas, liefst uit de volle zon, en met weinig gewicht eraan. Een zuignap houdt namelijk geen kilo’s, en warmte en wind zijn zijn grootste vijanden. Weet je dat, dan heb je er jaren plezier van zonder ook maar een gaatje te boren.

Hieronder zie je wat zuignappen natuurkundig aankunnen, welke soorten zonwering met zuignappen er zijn, op welke ondergronden ze blijven plakken en welke alternatieven zonder boren je meer houvast geven. Zo weet je vooraf of dit voor jouw raam de juiste keuze is.

Werkt zonwering met zuignappen echt?

Ja, voor lichte zonwering op schoon glas werkt het prima. Een zuignap plakt niet, hij houdt vast door onderdruk. Je duwt de lucht eronder weg en de luchtdruk van buiten, zo’n 1 bar, drukt het rubber tegen de ruit. Zolang die onderdruk blijft, blijft de nap hangen.

En precies daar zit het addertje. Rubber en pvc zijn op microniveau nooit helemaal luchtdicht, dus er lekt altijd een beetje lucht terug. Zuignappen verliezen daardoor per week rustig tien tot twintig procent van hun kracht. Ze laten dus zelden meteen los. Ze zakken eerst een paar millimeter, en dan liggen ze een week later ineens op de vensterbank.

Warmte versnelt dat proces flink. Achter glas op het zuiden loopt het op een zonnige dag op naar 50 tot 60 graden, en dan wordt rubber zacht en gaat het kruipen. Ironisch, hè? Zonwering met zuignappen begeeft het juist op de heetste dag van het jaar.

Hoeveel gewicht houden zuignappen?

Veel minder dan de verpakking je wil doen geloven. Reken theoretisch met 10 newton per vierkante centimeter contactoppervlak, dus grofweg 1 kilo per vierkante centimeter. Een nap van 6 centimeter doorsnede heeft ongeveer 28 vierkante centimeter en zou dan 28 kilo houden. In het echt haal je daar hooguit een vijfde van, en bij schuifkracht langs het glas nog een stuk minder.

Even ter vergelijking: een rolgordijn van 60 bij 150 centimeter weegt 700 gram tot 1,2 kilo. Dat hangt dus met gemak aan twee napjes van 6 centimeter. Een houten jaloezie van datzelfde formaat tikt al snel 3 kilo aan en dan wordt het foute boel.

Welke soorten zonwering met zuignappen zijn er?

Grofweg vijf varianten krijg je met zuignappen aan het raam:

• Rolgordijn op zuignaphaakjes: lichte stof, verduisterend of juist lichtdoorlatend, tot ongeveer 100 centimeter breed.
• Plissegordijn met zuignapsteunen: het lichtste type dat er is, vaak onder de 600 gram, en het zit strak tegen het glas.
• Zonneschermdoek of schaduwdoek: een lap doek met ringen en napjes langs de bovenrand, vooral fijn op een balkon of veranda.
• Raamdoek voor een dakraam: klein doek met vier napjes, precies op maat van het raamblad.
• Losse zuignaphaakjes: waarmee je zelf een vitrage, een linnen doek of een rietmat ophangt.

Wat absoluut niet werkt met zuignappen: een uitvalscherm, een screen, een markies of wat dan ook dat wind vangt. Daar lopen de krachten in de honderden newtons en die redt geen enkele nap. Voor dat soort zonwering blijft boren of klemmen de enige veilige weg.

Op welke ondergrond blijven zuignappen zitten?

Zuignappen willen een spiegelglad, poriënvrij oppervlak. Daar gaat het goed: schoon vensterglas, gehard glas, een gladde glazen balustrade, glanzende wandtegels, een spiegel en glad gelakt kunststof zonder structuur.

En waar lukt het niet? Op geschilderd hout, op tegels met reliëf, op structuurbehang, op matte kunststof kozijnen, op poedercoating met sinaasappelhuid en op glas met een matte of antireflectiecoating. Ook op een raam vol condens verliest een nap zijn grip, want vocht kruipt zo onder de rand door.

Op spiegels pakken zuignappen trouwens net zo goed, handig als je iets aan een muur wilt hangen zonder gaten. Twijfel je over jouw ondergrond? Doe de duimtest: voel je met je duim structuur, dan is het glad genoeg voor je vinger maar niet voor een zuignap.

Hoe bevestig je zonwering met zuignappen goed?

Negen van de tien keer dat zonwering met zuignappen valt, ligt het aan slordige voorbereiding. Deze volgorde maakt het verschil tussen twee weken en twee jaar:

1. Maak het glas schoon met glasreiniger en neem het daarna na met wat spiritus of alcohol, zodat er geen vetlaagje of siliconenfilm achterblijft.
2. Droog het glas helemaal met een pluisvrije doek en raak die plek daarna niet meer aan met je vingers.
3. Warm de zuignap op in lauw water van een graad of 40, zodat het rubber lekker soepel wordt.
4. Strijk met je vinger een dun laagje water of vaseline over de rand van de nap, dat dicht de laatste microlekjes.
5. Druk de nap vanuit het midden aan en werk naar de randen toe, zodat alle lucht eruit gaat.
6. Zet een hefboomnap pas om als hij al plat ligt, en hang het gewicht er daarna pas aan.

Hang zonwering met zuignappen nooit boven een tafel vol glaswerk. En druk elke maand alle napjes even opnieuw aan: tien seconden werk, en het voorkomt bijna alle ongelukken. Bij mij thuis hield een plisse op twee napjes het drie zomers vol op een raam op het noorden. Dezelfde napjes op het zuiden? Die lagen er binnen twee maanden af.

Zonwering zonder boren buiten: kan dat op een balkon?

Zonwering zonder boren buiten kan zeker, maar dan niet op zuignappen alleen. Buiten doet wind mee, en wind is meedogenloos. Op een doek van 1 vierkante meter staat bij windkracht 6 al zo’n 100 newton, oftewel de trekkracht van 10 kilo. Dat houdt geen enkele zuignap.

Voor zonwering op een balkon zonder boren werken deze oplossingen wel:

• Een balkonscherm dat je met bindbanden of klittenband over de volle lengte aan de balustrade sjort.
• Een schaduwdoek met spanbanden tussen de balustrade en een bestaand haakje of paaltje.
• Een klemparasol met een schroefklem op de reling, tot ongeveer 200 centimeter doorsnede.
• Een vrijstaand zonnescherm met een zware voetplaat, gevuld met 15 tot 25 kilo water of zand.
• Zuignappen op een glazen balustrade, maar alleen voor een licht doek en alleen als je het bij wind binnenhaalt.

Bij een klein balkon telt elke centimeter, en dan is dat verschil groot: een doek aan de balustrade kost je geen vloeroppervlak, een vrijstaand scherm met voetplaat wel. Check ook even de regels van je vereniging van eigenaren, want aan de buitenkant van een balustrade mag lang niet overal iets hangen.

Welke zonwering zonder boren binnen zijn er nog meer?

Zonwering zonder boren binnen hoeft niet per se op zuignappen. Er zijn alternatieven die veel meer gewicht dragen en net zo min een gat achterlaten:

Statische raamfolie is de stille winnaar voor wie alleen de felste zon wil temmen. Hij weegt niets, houdt tot een procent of zestig van de warmtestraling tegen en laat gewoon licht door. Wil je iets zwaarders ophangen, dan zijn er bij ophangen zonder boren bevestigingen die tot tien kilo dragen. Scheelt je een boormachine en een pot vulmiddel.

Houd wel in je achterhoofd dat elke vorm van zonwering je kamer donkerder maakt. Zet daar dus wat lichtpunten tegenover, bijvoorbeeld met duurzame verlichting in je woonkamer. Anders zit je op een grauwe dinsdag in het schemer te turen.

Veelgestelde vragen over zonwering met zuignappen

Waarom vallen mijn zuignappen er steeds af?

Meestal door vet op het glas, door zon en warmte, of doordat de nap simpelweg te klein is voor het gewicht. Ontvet met alcohol, kies een maatje groter en druk ze maandelijks opnieuw aan.

Blijven zuignappen zitten in de winter?

Onder de 5 graden wordt rubber hard en verliest het zijn afdichting. Aan de buitenkant van een raam laten zuignappen in de vorst dus vaak los. Binnen speelt dat niet.

Beschadigen zuignappen het glas?

Nee, gelukkig niet. Er kan wel een vage ronde afdruk achterblijven, zeker als je vaseline op de rand gebruikt. Die poets je zo weg met glasreiniger.

Kun je zonwering met zuignappen op dubbel glas gebruiken?

Ja, technisch geen enkel probleem. Ook bij hr++ glas met een coating aan de binnenzijde is het glasoppervlak zelf gewoon glad, dus houden zuignappen daar prima.

Begin gewoon klein. Hang een licht plisse of een doek op twee flinke napjes en kijk hoe het een maand bevalt. Werkt het? Dan heb je voor een paar euro heerlijke schaduw, zonder ook maar een boorgat in je woonkamer. Ga ervoor!