Behang verwijderen: de beste manier per soort behang

Bij behang verwijderen bepaalt het soort behang bijna alles. Vliesbehang trek je droog in hele banen van de muur, papierbehang moet eerst lekker weken en glasvezel laat pas los na perforeren en heel veel geduld. Kijk je eerst even wat er hangt, dan ben je soms in een uur klaar in plaats van in twee dagen.

Maar eerlijk? Vaak loopt het anders. De muur komt in snippers naar beneden, er blijven kleverige lijmresten achter, of het karton van je gipswand pluist vrolijk mee. Ik zet hier alle problemen op een rij die je onderweg tegenkomt, met per probleem de aanpak die wel werkt.

Welk soort behang heb je en hoe verwijder je het?

Doe eerst de scheurtest, dat kost je dertig seconden. Steek in een hoekje een plamuurmes onder de rand en trek voorzichtig omhoog. Komt er een hele baan mee? Feest, dan hangt er vliesbehang of renovlies en ben je zo klaar. Scheurt het in kleine snippers, dan is het papierbehang en gaat er water aan te pas. En trekt er alleen een dun laagje los terwijl er een ruwe drager achterblijft, dan heb je vinylbehang te pakken.

Zit er meer dan een laag op de muur? In huizen uit de jaren zeventig is dat eerder regel dan uitzondering. Tel per extra laag ongeveer de helft van de tijd erbij op. Bij mij thuis zat er achter een vrolijk bloemetjesbehang nog een dubbele laag, met onderop zelfs een vel krantenpapier uit 1971. Geen ramp, wel handig om te weten voordat je vol goede moed aan een zaterdagochtend begint.

Behang verwijderen zonder stoom: de basismethode

Voor papier- en vinylbehang werkt gewoon warm water beter dan de meeste mensen denken. Je hebt nodig: een emmer lauwwarm water van een graad of 40, een scheutje afwasmiddel of behangafweekmiddel, een behangtijger of stekelrol, een plamuurmes van 8 tot 10 centimeter breed, een plantenspuit of verfroller en een flinke vuilniszak. Ga je met water langs stopcontacten en schakelaars, hou dan de veiligheidstips bij klussen thuis aan: groep uit in de meterkast en alles netjes afplakken.

Werk daarna in deze volgorde:

1. Haal de kamer leeg, leg plastic op de vloer en daaroverheen karton of oude lakens. Nat behang plakt en glijdt, en dat wil je niet op je vloer.
2. Schakel de groep uit in de meterkast en plak stopcontacten en schakelaars af met tape. Water en stroom gaan nu eenmaal niet samen.
3. Rol de wand kruislings af met de behangtijger, zodat er duizenden kleine gaatjes ontstaan waar het water doorheen kan glippen.
4. Breng het sopje royaal aan met een verfroller, wacht een kwartier en herhaal dat twee keer. Nat maken, wachten, nog eens nat maken.
5. Steek het behang af met je plamuurmes onder een hoek van ongeveer 30 graden, van beneden naar boven. Duw je steiler, dan snijd je zo een gleuf in de stuclaag.

Dat driemaal bevochtigen is echt de hele truc. De eerste laag water verdwijnt in het papier, de tweede bereikt de lijm en pas bij de derde laat die lijm zijn grip los. Wie na een keertje sprayen al gaat schrapen, staat een uur later te mopperen bij een muur vol snippers. Geduld wint hier van spierkracht.

Probleem: behang verwijderen lukt niet, wat nu?

Als behang verwijderen niet lukt, ligt het bijna altijd aan een waterdichte toplaag. Vinyl, geschilderd behang en glasvezel laten geen druppel door. Je kunt een hele emmer leegspuiten zonder dat er iets gebeurt. Terug naar de behangtijger dus, en rol de wand nog een keer af, ook lekker diagonaal.

Een paar andere boosdoeners, met hun oplossing:

• Koud water. Onder de 30 graden komt behanglijm nauwelijks in beweging. Gebruik water van 40 tot 50 graden.
• Behang op verf. Zit er latex onder het behang, dan kon de lijm nooit in de muur trekken en komt alles in grote lappen mee. Vervelend? Welnee, dit is juist de makkelijke variant.
• Te weinig geduld. Twintig minuten weken werkt bijna altijd beter dan harder duwen.
• Oude lijmsoorten. Bij die bruine, keiharde lijm uit de jaren zestig helpt een scheut soda in je sopje, ongeveer een eetlepel per liter.
• Bot gereedschap. Een stomp of te smal mes vraagt kracht, en kracht beschadigt je wand. Verse plamuurmessen zijn geen luxe.

Blijft het tegenzitten op een geverfde glasvezelwand? Dan is er een uitweg die veel klussers over het hoofd zien: laat het gewoon zitten. Schuur de wand ruw, rol er een hechtprimer overheen en werk hem uit met een dunne laag muurvuller. Vaak ben je zo een stuk sneller klaar dan met drie dagen strippen.

Behang verwijderen met een stoomapparaat: wanneer wel?

Een stoomapparaat, oftewel een behangafstomer, verdient zijn plek bij dikke, meerlaagse of geverfde lagen. Behang verwijderen met een stoomapparaat gaat drie tot vier keer sneller dan met een emmer, omdat stoom van bijna 100 graden dwars door de lijm heen dringt. Huren kost ongeveer 15 tot 25 euro per dag, kopen begint rond de 40 euro.

Zo werk je ermee zonder je muur te slopen:

• Perforeer eerst, ook bij stoom. Zonder gaatjes blijft de stoom aan de buitenkant hangen.
• Hou de plaat 5 tot 10 seconden op een plek, nooit langer. Langer stomen weekt je stuclaag mee.
• Werk van onder naar boven, zodat de warmte via de wand het volgende stuk alvast voorbereidt.
• Steek meteen af zolang het nog warm is, met je plamuurmes in je andere hand.
• Draag handschoenen en een lange mouw. Die condens die van de plaat druipt is gloeiend heet.
• Zet een raam op een kier, anders staat je hele kamer binnen tien minuten blank van de damp.

Op gipswanden zou ik een behangafstomer alleen inzetten als het echt niet anders kan, en dan met korte stootjes van maximaal vijf seconden.

Probleem: behang verwijderen van gipsplaat beschadigt de muur

Behang verwijderen van gipsplaat is het lastigste geval van allemaal, want gipsplaat heeft een kartonnen huid van nog geen millimeter dik. Weekt die door, dan pluist hij op en trek je het karton zo mee. Zit het behang ook nog eens rechtstreeks op onbehandelde gipsplaat geplakt, zonder voorstrijk eronder, dan is de lijmverbinding sterker dan het karton zelf. Autsj.

De aanpak met de minste schade: zo min mogelijk water, kort laten intrekken en werken in kleine vlakken van een halve vierkante meter. Pak een breed plamuurmes met afgeronde hoeken en hou hem bijna vlak tegen de wand. Gaat er toch karton mee, stop dan meteen met trekken. Pluizige plekken laat je drogen, je strijkt er hechtprimer overheen om ze vast te zetten en daarna vlak je uit met muurvuller.

Is de schade groter dan een paar plekken, dan is renovlies behang aanbrengen je redding: dat overbrugt alle kleine oneffenheden en je schildert het daarna in precies de kleur die je wilt.

Probleem: lijmresten en gaten in de kale wand

Je muur is kaal, maar hij glimt en voelt kleverig aan. Dat zijn lijmresten, en die moeten eraf. Verf over oude behanglijm gaat bubbelen, en nieuw behang laat binnen een jaar los. Test het met een natte hand: voelt de muur zeepachtig glad, dan zit er nog lijm op.

Neem een emmer heet water met een eetlepel soda per liter, was de wand af met een spons, wacht vijf minuten en schrob na met een schuurspons. Daarna nog een keer nemen met schoon water. Laat de muur twee dagen drogen voor je verder gaat, echt twee dagen.

Gaten, pluggen en scheuren pak je in diezelfde ronde aan. Snijd scheuren iets open in een v-vorm, stof ze uit, vul ze met muurvuller en schuur na met korrel 120. Voor plugggaatjes volstaat een likje vulmiddel met een klein plamuurmesje.

Wat doe je met de muur als het behang eraf is?

Eerst een laag voorstrijkmiddel, altijd. Een kale stucmuur zuigt als een spons, en zonder voorstrijk trekt je eerste laag verf vlekkerig in. Kies vochtregulerende voorstrijk op zuigende muren en een hechtprimer op gladde, harde ondergronden.

En dan is die wand helemaal van jou. Twee lagen matte muurverf geven de rustigste basis, renovlies met verf erover verstopt de laatste oneffenheden en een strak paneelbehang op een enkele muur doet ook wonderen. Zo’n frisse wand schreeuwt trouwens om wanddecoratie, zeker in een slaapkamer waar je de sfeer toch al wilt aanzetten. Onder klussen staan nog meer projecten die je in een weekend afrondt.

Begin met de kleinste wand in huis, die achter de deur bijvoorbeeld. Binnen een half uur weet je welk soort behang je hebt en hoe hard het gaat. Wedden dat je daarna de rest van de kamer ook wel ziet zitten?