Verwarmen met airco klinkt als een grap, want dat ding is toch juist om te koelen? Toch is een airco gewoon een warmtepomp die je ook de andere kant op kunt laten draaien. Hij plukt warmte uit de buitenlucht en blaast die je kamer in, met drie tot vier keer minder stroom dan een elektrische kachel.
De grote vraag: pakt dat in de praktijk goedkoper uit dan je gasketel? En wat kost zo’n unit nou echt? Ik zet airco, cv-ketel, infrarood en elektrische kachel naast elkaar, met rekenvoorbeelden in ruwe termen en de nadelen die je liever nu weet dan half januari.
Hoe werkt verwarmen met airco eigenlijk?
Een airco maakt geen warmte, hij verhuist warmte. In de buitenunit zit een koudemiddel dat bij lage druk verdampt en daarbij warmte uit de buitenlucht opzuigt, ook als het buiten vriest. Een compressor perst dat gas samen, de temperatuur schiet omhoog en binnen geeft het die warmte af aan de lucht in je kamer.
Denk aan een koelkast die je omdraait. De achterkant van je koelkast is warm terwijl het vanbinnen koud blijft. Een airco doet exact dat, alleen staat de koude kant bij hem buiten in de tuin.
Dat rendement heet de SCOP: hoeveel kilowattuur warmte je terugkrijgt per kilowattuur stroom, gemeten over een heel stookseizoen. Moderne split-units zitten tussen 3,5 en 5. Eentje erin, drieënhalf tot vijf eruit. Best gek als je erover nadenkt. Op een echte vriesdag zakt dat richting 2 tot 2,5, omdat de buitenunit dan af en toe moet ontdooien.
Verwarmen met airco of gas: wat is goedkoper?
Verwarmen met airco of gas draait op een simpele rekensom: wat kost een kilowattuur warmte? Een kuub gas bevat ongeveer 9,8 kilowattuur, waarvan je HR-ketel er zo’n 9,3 nuttig maakt. Bij een gasprijs rond de anderhalve euro kom je op ongeveer 16 cent per kilowattuur warmte. Een airco met een SCOP van 3,5 bij een stroomprijs van rond de 35 cent komt uit op zo’n 10 cent. Grofweg een derde goedkoper dus, op de warmte die je opwekt.
| Warmtebron | Kosten per kWh warmte | Aanschaf | Opwarmtijd kamer |
|---|---|---|---|
| Airco, SCOP 3,5 | Ongeveer 10 cent | 1.500 tot 2.500 euro | 10 tot 20 minuten |
| HR-ketel op gas | Ongeveer 16 cent | 2.000 tot 3.500 euro | 30 tot 60 minuten |
| Infraroodpaneel | Ongeveer 35 cent | 200 tot 600 euro | Direct, plaatselijk |
| Elektrische kachel | Ongeveer 35 cent | 50 tot 200 euro | 5 tot 15 minuten |
| Pelletkachel | Ongeveer 12 cent | 2.500 tot 5.000 euro | 20 tot 40 minuten |
Twee dingen kleuren dit plaatje. Heb je zonnepanelen, dan draai je in het voor- en najaar een flink deel van de dag op je eigen stroom en wordt het verschil alleen maar groter. Stook je juist vooral ’s avonds, als de zon allang weg is? Dan reken je met de volle stroomprijs en blijft de winst bescheidener. En vergeet niet: de vaste kosten van je gasaansluiting lopen gewoon door zolang je die ketel houdt voor warm water.
Verwarmen met airco kosten: aanschaf en per maand
De verwarmen met airco kosten vallen in drie stukken uiteen: de unit, de installatie en het stroomverbruik. Een enkele split-unit van 2,5 tot 3,5 kilowatt, genoeg voor een woonkamer van dertig tot veertig vierkante meter, kost inclusief montage grofweg 1.500 tot 2.500 euro. Wil je een multisplit met twee of drie binnenunits, dan zit je al snel op 3.000 tot 5.000 euro.
Het verbruik reken je zo uit. Een gemiddelde woonkamer vraagt op een koude dag 1 tot 2 kilowatt aan warmte. Draait de airco acht uur, dan gaat er 8 tot 16 kilowattuur warmte in, oftewel 2,5 tot 4,5 kilowattuur stroom. Op een stevige winterdag kost die ene ruimte je dus ongeveer een euro tot anderhalve euro. Valt mee, toch?
Leg die bedragen wel naast je hele energierekening, niet alleen naast je gasverbruik. Wie de stookkosten wil drukken, haalt vaak net zoveel uit de optelsom van kleine dingen: duurzame verlichting in de woonkamer, een lagere temperatuur in kamers waar toch niemand zit, en vijf minuten korter onder de douche. De airco is een blokje in die stapel, geen wondermiddel.
Verder is het onderhoud overzichtelijk:
- Filters schoonmaken: elke twee maanden, tien minuten werk
- Onderhoudsbeurt door een monteur: eens per twee jaar, 100 tot 175 euro
- Levensduur van een goede unit: 12 tot 15 jaar
- Extra groep in de meterkast: 150 tot 300 euro als die er nog niet is
Een unit die je twaalf jaar gebruikt, kost je aan onderhoud dus minder dan een jaarlijkse ketelbeurt. Dat weegt mee in je som.
Wat zijn de nadelen van verwarmen met airco?
De verwarmen met airco nadelen zijn echt, en je wilt ze nu weten en niet als het buiten min drie is.
- Geluid: de buitenunit brengt 40 tot 50 decibel voort. Gemeenten hanteren ’s nachts een norm rond de 40 decibel op de erfgrens, dus de plek van dat ding luistert nauw.
- Alleen die ene ruimte: warme lucht blijft waar hij geblazen wordt. Je hal, slaapkamers en badkamer worden er geen graad warmer van.
- Droge lucht: het voelt droger, zeker als je hem hard laat blazen. Rond de 40 tot 50 procent luchtvochtigheid zit je goed.
- Geen warm water: voor je douche en kraan heb je alsnog een ketel, boiler of warmtepompboiler nodig.
- Warmte bij het plafond: warme lucht stijgt, dus zonder de juiste blaasrichting hangt alle behaaglijkheid boven je hoofd en blijven je voeten koud.
- Uiterlijk: een witte kast aan je muur en een unit in de tuin. In een appartement vraag je eerst de VvE om toestemming.
- Koudemiddel: er zit gas in dat alleen een gecertificeerde monteur mag vullen en afvoeren.
Dat tweede punt merk je het sterkst in de badkamer, die gewoon op de cv of op elektrische verwarming aangewezen blijft. Wil je daar toch minder verstoken, dan winnen isolatie en een kortere douchebeurt het van een extra apparaat, precies zoals bij het besparen van energie in de badkamer. Dezelfde logica geldt trouwens gewoon voor je keuken.
Verwarmen met airco ervaring: zo stel je hem in
Mijn verwarmen met airco ervaring in een zin: de instellingen bepalen zeker de helft van het resultaat. Gebruik je hem als een kachel en zet je hem steeds aan en uit, dan haal je dat mooie rendement er nooit uit.
- Zet hem op een vaste temperatuur, bijvoorbeeld 20 graden, en laat hem laag doorzoemen in plaats van kort en hard blazen.
- Stel de blaasrichting bij verwarmen naar beneden, zodat de warme lucht langs de vloer jouw kant op rolt.
- Zet de ventilator op automatisch. Handmatig hoog geeft tocht en meer herrie dan nodig.
- Maak de filters elke twee maanden schoon, want een vol filter kost je zo tien procent rendement.
- Laat de timer hem ’s ochtends een half uur voor je opstaat aanzetten, zodat hij rustig kan opwarmen.
Wat me verbaasde: hoe stil zo’n binnenunit op lage stand is. Je vergeet gewoon dat hij er hangt. Wat tegenviel: bij min vijf en natte lucht ontdooit hij elk half uur, blaast dan even niks, en zakt de kamer een graad. Op zulke dagen is een cv-ketel als achtervang echt fijn. Zorg dan wel dat die radiatoren hun werk kunnen doen, want eentje met lucht erin wordt bovenin nooit warm. Even je radiatoren ontluchten is een klusje van tien minuten dat je elk najaar gewoon meepakt.
Voor wie is een airco als verwarming de juiste keuze?
Niet elk huis wordt er blij van. Deze vuistregels helpen je kiezen:
- Kies verwarmen met airco als: je vooral in een of twee ruimtes leeft, je huis redelijk geïsoleerd is, je zonnepanelen hebt of overweegt, en je toch al wilde kunnen koelen in de zomer.
- Kies de cv-ketel als: je een groot, tochtig huis hebt met veel kamers die allemaal warm moeten, of als die buitenunit nergens fatsoenlijk kwijt kan.
- Kies een hybride opzet als: je het grootste deel van het jaar op de airco wilt draaien en de ketel alleen inzet op vriesdagen en voor warm water. Voor de meeste rijtjeshuizen is dit de meest praktische route.
- Wacht nog even als: je binnen twee jaar gaat isoleren of verbouwen. Isoleer eerst, dan volstaat een kleinere en goedkopere unit.
Isolatie blijft de basis onder alles, met dikke gordijnen en een vloerkleed als gratis bonus. Een huis dat zijn warmte vasthoudt, heeft nu eenmaal een kleinere warmtebron nodig. Ook energiebesparing in de keuken telt mee, van je koelkast tot dat simpele deksel op de pan. Alles bij elkaar scheelt dat meer dan je van zulke kleine dingen zou verwachten.
Twijfel je nog? Vraag een offerte voor een enkele split-unit in de ruimte waar je het meeste zit en reken hem door met je eigen stroomprijs. Grote kans dat je die knop volgende winter met een grijns omzet. Ga ervoor!
